6 możliwych przyczyn nieprawidłowej diagnozy ADHD

Zwiększający się odsetek dzieci z ADHD i autyzmem, czy źle postawiona diagnoza?

Z niepokojem obserwuje rosnącą ilość dzieci zdiagnozowanych w kierunku zespołu nadpobudliwości psychoruchowej oraz towarzyszących deficytów poznawczych. To co jest w tym niepokojące to fakt, że diagnoza ta bardzo rzadko jest poprzedzona podstawowymi badaniami, które mają na celu wykluczyć biologiczne podłoże wyżej wymienionych zaburzeń.

Poniżej została przedstawiona lista potencjalnych czynników sprawczych, które mogą dawać podobne objawy, do tych raportowanych w ADHD czy w autyzmie.

  1. Hipoglikemia, czyli stan obniżonego poziomu glukozy w organizmie dziecka.

Jest to zaburzenie, które nierozerwalnie wiąże się z dietą. Nieprawidłowe nawyki żywieniowe dziecka oparte na dużym spożyciu słodyczy czy wypijaniu znaczącej ilości kolorowych napojów gazowanych skutkuje gwałtowną reakcją ze strony insuliny, hormonu, który reguluje poziom „cukru” w organizmie dziecka.

↑ spożycie cukru =  ↑ wyrzut insuliny= gwałtowny ↓ poziomu glukozy w organizmie dziecka (hipoglikemia)

Wiesz jakie są objawy hipoglikemii?

  • Drażliwość
  • Trudności w skupieniu i koncentracji
  • Napady złości, agresja
  • Nadmierne pobudzenie
  • Wybudzanie się w nocy (szczególnie między godziną 1-2 w nocy)
  • Koszmary nocne

 

Prawda, że bardzo podobne do tych, które obejmują definicją zespół ADHD?

W tym przypadku należy rozważyć wprowadzenie nowych, zdrowych nawyków żywieniowych dziecka, opartych na nieprzetworzonej żywności bogatej w witaminy i składniki mineralne.

  1. Alergia, nadwrażliwości pokarmowe, nietolerancja histaminy

Jest to zaburzenie, które może podszywać się pod zespół nadpobudliwości psychoruchowej, ale również być czynnikiem zaostrzającym jego przebieg

Problemy ze snem będące wynikiem trudności w oddychaniu prowadzą do nadmiernej senności dzieci w ciągu dnia, to z kolei osłabia koncentrację  skutkuje problemami w skupieniu uwagi. W przypadku  alergii manifestującej  się na skórze w postaci pokrzywki czy uporczywego świądu może dojść do nadreaktywności, a czasami do agresywnych zachowań!

Pod lupą powinny znaleźć się również leki, które są podawane dzieciom z alergią:

– leki antyhistaminowe  mogą być odpowiedzialne za występowanie drażliwości,  osłabienie koncentracji uwagi a także spowolnienie psychoruchowe.

– leki sterydowe- drastycznie zmniejszają efektywność werbalnej pamięci deklaratywnej i zdolności uczenia się ze słuchu.

A oto trzy przypadki dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi, u których leczenie aktywnych alergii przyczyniło się do znacznej poprawy zachowania i ogólnego funkcjonowania.

Przypadek 1

Chłopiec 8 lat ze zdiagnozowanym całościowym zaburzeniem rozwoju (PDD) oraz towarzyszącej alergii (alergiczny nieżyt nosa, egzema, oraz opóźnione alergie pokarmowe „IgE” niezależne). Podczas kontaktu z alergenem (pylenie roślin)  widoczne są zmiany w zachowaniu dziecka w porównaniu do stanu w którym dziecko nie jest eksponowane na alergeny.

Legenda:

I- Nerwowość

II- Letarg

III- Stereotypowe zachowanie

IV- Nadaktywność

V- Problemy z mową

 

Przypadek 2

5 letnie dziecko z alergią pokarmową opóźnioną „IgE” niezależną

U dziecka został zdiagnozowany autyzm, któremu towarzyszył znaczący  probleme w postaci zaburzeń mowy a także nadpobudliwość i drażliwość. Kiedy dziecko spożywało posiłki, które zawierały alergeny pokarmowe wywołujące reakcję alergiczną, zachowanie dziecka ulegało znaczącemu pogorszeniu.

Legenda:

I- Nerwowość

II- Letarg

III- Stereotypowe zachowanie

IV- Nadaktywność

V- Problemy z mową

 

Przypadek 3

7-letnie dziecko z autyzmem (całkowity brak komunikacji werbalnej) i współtowarzyszącym  przewlekłym zapaleniem zatok. Bardzo duże problemy behawioralne (nadmierna drażliwość, nadpobudliwość, skłonność do samookaleczenia: gryzienie rąk, uderzanie głową). Po zastosowaniu leczenia w postaci kilkuetapowej antybiotykoterapii zachowanie dziecka uległo znaczącej poprawie.

Legenda:                                                                                                                                 

I- Nerwowość

II- Letarg

III- Stereotypowe zachowanie

IV- Nadaktywność

V- Problemy z mową

 

 

3. Zaburzenia pracy tarczycy

Tarczyca jest gruczołem, który produkuje dwa ważne hormony: Trójodotyroninę (T3) oraz tyroksynę (T4). Wspólnie oddziaływują na każdą komórkę naszego organizmu, w tym również na mózg i ośrodkowy układ nerwowy. Uczestniczą w tworzeniu nowych komórek nerwowych (neurogeneza) i ich połączeń (synaptogeneza), a także regulują wytwarzanie neuroprzekaźników, kluczowych dla procesów uczenia jak również zachowania dziecka. W przypadku zaburzeń pracy tarczycy mamy do czynienia z niedoczynnością lub nadczynnością gruczołu tarczycowego.

Niedoczynność tarczycy– jest typem zaburzenia tarczycy, w którym gruczoł tarczycy nie wytwarza wystarczającej ilości hormonu tarczycy. Charakterystyczne objawy niedoczynności to między innymi: spowolnienie umysłowe, trudności w skupieniu uwagi, zaburzenia nastroju, niejednokrotnie prowadzące do stanów depresyjnych, niska motywacja, trudności w kończeniu już rozpoczętych zadań, szybka męczliwość podczas wykonywania zadań umysłowych.

Nadczynność tarczycy– wiąże się z nadmiarem hormonów tarczycy, stan ten może manifestować się  nadreaktywnością, zwiększoną drażliwością oraz szybką irytacją u dzieci. Podobnie jak w przypadku niedoczynności tarczycy występują  problemy z koncentracją i zmniejszeniem zdolności poznawczych (problemy w nauce)

Aby upewnić się, że objawy jakie występują u Twojego dziecka, nie są związane z zaburzeniem pracy tarczycy wykonaj podstawowy panel tarczycowy, w skład którego wchodzi:

  • TSH- hormon przysadki, regulujący wytwarzanie hormonów tarczycy
  • FT3*- wolna trójjodotyronina- aktywny hormon tarczycy
  • FT4*- wolna tyroksyna- hormon tarczycy
  • Anty TPO- przeciwciała przeciwko gruczołowi tarczycy
  • Anty TG­ przeciwciała przeciwko gruczołowi tarczycy

*zawsze badaj wolne hormony tarczycy, tylko one mają wartość diagnostyczną!

4. Anemia czyli stan niedoboru żelaza

Anemia spowodowana  niedoborem żelaza jest jednym z czynników upośledzających prawidłowe funkcjonowanie mózgu. Dzieje się to na skutek niedostatecznego zaopatrzenia jego struktur w tlen, który jest kluczowy dla wytwarzania energii , niezbędnej do przeprowadzania różnych biochemicznych procesów.

W wielu badaniach niedobór żelaza był  ściśle skorelowany z obniżeniem funkcji poznawczych, trudności w uczeniu się , czy niestabilności psychomotorycznej. Deficyty żelaza (niski poziom ferrytyny w surowicy) mogą prowadzić do objawów ADHD, w związku z zaburzeniami wytwarzania dopaminy, neuroprzekaźnika odrywającego kluczową rolę w tym zespole.

Co należy sprawdzić aby wykluczyć anemię, jako potencjalną przyczynę trudności w nauce dziecka i jego nadmiernej aktywności?

  • Podstawowa morfologia, oceniająca hemoglobinę, hematokryt, oraz ilość RBC (czerwonych krwinek)
  • Żelazo
  • Ferrytynę- czyli magazyn żelaza w organizmie, pokazuje stopień wysycenia organizmu tym składnikiem mineralnym.
  • Witamina B12, kwas foliowy- ich niedobory, również mogą powodować anemię.

5. Zaburzona mikroflora jelitowa, czyli obecność niechcianych gości w postaci pasożytów, patogennych bakterii i drożdży

histamina

Są to organizmy, które żyją kosztem swojego żywiciela i eksploatują go bez większych wyrzutów sumienia. Metabolity, czyli produkty uboczne wytwarzane przez pasożyty, bakterie czy grzyby mają zdolność przenikania przez barierę krew-mózg, prowadząc niejednokrotnie do poważnych zaburzeń behawioralnych dziecka. Obecność wyżej wymienionych patogenów bardzo często manifestuje się nadpobudliwością, ale również problemami emocjonalnymi i trudnościami w nauce. Możliwych przyczyn infekcji jest wiele, jednak najczęściej zgłaszaną przez rodziców jest przewlekła antybiotykoterapia. Prowadzi ona do upośledzenia układu odpornościowego, który staje się bezbronny w obliczu inwazji pasożytów, bakterii i grzybów.

Poniżej zostało przedstawionych kilka charakterystycznych objawów, świadczących o możliwej infekcji:

  • Zgrzytanie zębami
  • Cienie pod oczami
  • Moczenie łóżka, szczególnie u starszych dzieci
  • Nadpobudliwość,
  • Astma,
  • Obniżona odporność
  • Pożądanie słodkich produktów (nieustanna chęć na słodycze, słodkie napoje)
  • Bóle brzucha, wzdęcia, biegunki

Jak diagnozować infekcje przewodu pokarmowego?

  • Podstawowa morfologia- podwyższone eozynofile – mogą świadczyć o infekcji pasożytniczej
  • Niska hemoglobina, hematokryt, świadczą o niskim statusie żelaza, charakterystycznym dla przewlekłych infekcji
  • Badanie kału w kierunku pasożytów- bardzo niedoskonałe badanie, wykrywalność pasożytów z tego materiału biologicznego wynosi 20-30 %
  • Badanie kału w kierunku Candidy– ocena przerostu drożdży w przewodzie pokarmowym

6. Obciążenie metalami ciężkimi i innymi toksynami

Okazuje się, że już narażenie prenatalne na rtęć i aluminium może wpływać na rozwój układu nerwowego płodu. Są one obec

nie uznane za dwie największe neurotoksyny, ponieważ w znaczący sposób zaburzają pracę neuroprzekaźników, co z kolei przekłada się na problemy behawioralne dziecka. Wiele ostatnich badań pokazuje, że istnieje również korelacja między narażeniem na ołów a niskim IQ, destrukcyjnym zachowaniem w klasie i niemożnością skupienia uwagi. W 2007 r. Naukowcy z Michigan State University odkryli, że nawet niski poziom ołowiu we krwi (powszechnie uważany za bezpieczny) – może wywoływać objawy charakterystyczne dla ADHD jak również przyczyniać się do trudności w nauce. Naukowcy przebadali 150 dzieci z ADHD i bez ADHD i odkryli, że wszyscy mają pewną ilość ołowiu we krwi, jednak dzieci z ADHD odznaczały się wyższym stężeniem ołowiu niż dzieci bez zaburzeń.

 

Jak widać potencjalnych przyczyn zaburzeń zachowania i współistniejących trudności w nauce jest bardzo wiele. Od dawna dyskutuje się, czy zespół ADHD zasługuje na miano oddzielnej jednostki chorobowej. Zdania na ten temat są bardzo podzielone, jednak moim zdaniem rozpatrywanie tej kwestii zero jedynkowo jest wysoce niewskazane. Jeśli weźmiemy pod uwagę uwarunkowania genetyczne oraz czynniki zakłócające prawidłowy rozwój w okresie płodowym, może okazać się, że  w pewien sposób wpływają one na dalszy rozwój dziecka. Jednak zanim dziecko zostanie zdiagnozowane pod katem ADHD warto wyeliminować wszelkie biologiczne podłoże zaburzeń zachowań, aby mieć pewność, że wdrożona terapia farmakologiczna nie jest jedynie leczeniem objawowym.

 

Piśmiennictwo:

  1. Yujeong Kim and Hyeja Chang. Correlation between attention deficit hyperactivity disorder and sugar consumption, quality of diet, and dietary behavior in school children.Nutrition Research and Practice. June 2011; 5(3): 236-245.
  2. Autism spectrum disorders and allergy: observation from a pediatric allergy/immunology clinic Expert Rev. Clin. Immunol. 6(3), 397–411 (2010)
  3. Álvarez‐Pedrerol, M., Ribas‐Fitó, N., Torrent, M., Julvez, J., Ferrer, C., & Sunyer, J. (2007). TSH concentration within the normal range is associated with cognitive function and ADHD symptoms in healthy preschoolers. Clinical Endocrinology, 66(6), 890-898
  4. A Bener,M Kamal,HZ Bener,and D Bhugra, Higher Prevalence of Iron Deficiency as Strong Predictor of Attention Deficit Hyperactivity Disorder in Children, Ann Med Health Sci Res. 2014 Sep-Oct; 4(Suppl 3): S291–S297.
  5. Lee MJ, Chou MC, Chou WJ, Huang CW,  Kuo HC, Lee SY ,Wang LJ¸ Heavy Metals’ Effect on Susceptibility to Attention-Deficit/HyperactivityDisorder: Implication of Lead, Cadmium, and Antimony, Int J Environ Res Public Health.2018 Jun 10;15(6).
  6. Emese Prandovszky, Elizabeth Gaskell, Heather Martin, J. P. Dubey, Joanne P. Webster, Glenn A. McConkey. The Neurotropic Parasite Toxoplasma Gondii Increases Dopamine MetabolismPLoS ONE, 2011; 6 (9): e23866

 

 

 

Please follow and like us:
0

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *