Stres oksydacyjny, możliwa przyczyna zaburzeń autystycznych i nadpobudliwości psychoruchowej (ADHD)

Czym jest stres oksydacyjny?

Jest to zaburzona równowaga pomiędzy produkcją wolnych rodników a mechanizmami antyoksydacyjnymi, których zadaniem jest usuwanie ich nadmiaru z organizmu. Konsekwencją przewlekłego stresu oksydacyjnego jest uszkodzenie tkanek.

Czym są wolne rodniki i skąd się biorą w organizmie?

Wolne rodniki to atomy o niesparowanych elektronach, które wykazują dużą reaktywność w http://www.canadaonlinepharmacy.org/ stosunku do struktur komórkowych naszego organizmu. Na niszczycielska działalność wolnych rodników najbardziej narażony jest materiał genetyczny oraz błony komórkowe.

Wolne rodniki w naszym organizmie pochodzą z dwóch źródeł:

  1. Metabolizmu – organizm samodzielnie wytwarza wolne rodniki jako produkt uboczny wytwarzania energii lub w odpowiedzi na toczący się stan zapalny
  2. Środowiska- zanieczyszczenia środowiskowe, przetworzona żywność, promieniowanie ultrafioletowe, jonizujące itp.

 

Stres oksydacyjny u dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi jest bardzo niekorzystnym  zjawiskiem  u podstaw,  którego rozwija się wiele zaburzeń charakterystycznych dla autyzmu czy ADHD. Ich problemy są odzwierciedleniem funkcjonowania systemu naczyń połączonych.

W tym przypadku, naczynia połączone stanowią powiązane ze sobą układy: nerwowy, odpornościowy, pokarmowy, które wzajemnie kontrolują swoje funkcję. Dlatego często rozwiązanie problemów już w obrębie jednego układu może wpłynąć na poprawę funkcjonowania innych. To pokazuje nam niezwykłą złożoność problemów z jakimi mamy do czynienia w przypadku dzieci z autyzmem.

Stres oksydacyjny wpływa niekorzystnie na wszystkie struktury i układy w organizmie dziecka, dlatego należy mu się zdecydowanie bliżej przyjrzeć.

Układ nerwowy:
  • Zwiększa stężenie neuroprzekaźnika glutaminy przy jednoczesnym obniżeniu GABA- zaostrzenie zaburzeń autystycznych.
  • Zaburzenia snu, trudności w zasypianiu, częste wybudzanie związane z niespokojnym snem.
  • Znaczne opóźnienie w mowie spowodowane niedoborem przeciwutleniaczy.
Układ odpornościowy:
  • Zwiększa predyspozycję do chorób autoimmunologicznych, w przypadku których organizm atakuje własne tkanki (RZS, toczeń, hashimoto).
  • Upośledza funkcję komórek odpornościowych, predysponując do częstszych infekcji na tle bakteryjnym, wirusowym i grzybiczym.
  • Uruchamia aktywację genów odpowiedzialnych za zwiększanie stanów zapalnych w organizmie, nakręcając błędne koło.
Układ pokarmowy
  • Zwiększenie stężenia serotoniny w układzie pokarmowym, przyczynia się do upośledzenia jego funkcjonowania. Skutkiem tego są przewlekłe bóle brzucha, zaburzenia rytmu wypróżnień a także zainicjowanie stanu zapalnego w jelitach.
Co jest istotne w przypadku leczenia stresu oksydacyjnego?

Przede wszystkim przywrócenie równowagi pomiędzy czynnikami prooksydacyjnymi, które inicjują stres, a czynnikami antyoksydacyjnymi, odpowiedzialnymi za jego neutralizowanie w komórkach.

  • Po pierwsze oczyszczenie środowiska dziecka z potencjalnych czynników toksycznych. W ten sposób eliminujemy potencjalne źródło.
  • Po drugie identyfikacja endogennych czynników zwiększających stres oksydacyjny, a następnie wdrożenie odpowiednich zmian w żywieniu dziecka.
Jak zidentyfikować stres oksydacyjny?

Poziom stresu oksydacyjnego możemy oceniać za pomocą swoistych markerów, czyli związków, które  wytwarzane są  w odpowiedzi na niszczycielskie działanie wolnych rodników.

Markery zwiększonej oksydacji Materiał biologicznySkutki podwyższonych wskaźników
CytrulinaMocz
NitrotyrozynaKrewZaburzenia w wytwarzaniu hormonów tarczycy oraz niektórych neuroprzekaźników np. serotoniny
Kwas metylomalanowyMoczNapady padaczkowe i zaburzenia rozwoju. Anemia z niedoboru B12
Kwas nitro fenylooctowyMoczZaburzenia w wytwarzaniu hormonów tarczycy oraz niektórych neuroprzekaźników: np. serotoniny
Kwas moczowyKrewZaburzenia pracy nerek
Postępujące uszkodzenia naczyń krwionośnych (w tym również w mózgu)
HomocysteinaKrewUszkodzenia naczyń krwionośnych w tym również w układzie nerwowym

Postępowanie suplementacyjne w przypadku podwyższonych markerów stresu oksydacyjnego wygląda następująco:

  • Witamina B12 (metylokobalamina)- 500-1000mcg
  • Biotyna- 2,5-5 mg
  • Kwas foliowy (metylofolian)- 400-800 mcg
  • Witamina B6( fosforan 5 pirydoksalu) 150-300 mg/dobę
Jak ustalić, czy dziecko ma prawidłową ochronę antyoksydacyjną?

Organizm wyposażony jest w zestaw enzymów antyoksydacyjnych, które neutralizują nadmiar wolnych rodników tlenowych. U dzieci z autyzmem i ADHD dosyć często pojawiają się polimorfizmy, czyli drobne zmiany w genach, które kodują te enzmy. Skutkiem tego jest obniżona zdolność do walki ze stresem oksydacyjnym. Jak zatem wspierać naturalną produkcję antyoksydantów w organizmie?

EnzymBadania, pomocne w ocenie dysfunkcji enzymu.Objawy dysfunkcji enzymuJak suplementacyjnie zwiększyć aktywność enzymu?
Dysmutaza ponadtlenkowa
SOD1 i SOD3
Cynk, miedź
Stosunek Zn/Cu
Niedobór miedzi słaba tkanka łączna, skłonność do żylaków i uszkodzenia torebek stawowych, nadwrażliwość na promieniowanie słoneczneCynk:
Miedź:
Rozweratrol
Kwercetyna
Dysmutaza ponadtlenkowa
SOD2
Mangan
Niedobór manganu- skłonności do hipoglikemii kiedy posiłki są pożywane regularnie.Mangan
Rezweratrol
KatalazaŻelazo
Ferrytyna
MCV
Niedobór żelaza: osłabienie, ciągłe zmęczenie, bladość skóry, łamliwe włosy i paznokcieŻelazo z witaminą C
Peroksydaza glutationowaSelen Niedobór selenu: problemy z sercem, osłabienie mięśni i zaburzona praca tarczycySelen
Reduktaza glutationowaGlutation zredukowany (GSH)
Glutation utleniony (GSSG)
Stosunek GSH:GSSG
Zwiększona wrażliwość na zanieczyszczenia i toksyny środowiskowe Niedobór GSH- acetyloglutation
Nieprawidłowy stosunek GSH I GSSG
witamina B2+ B3

Stres oksydacyjny jest niewątpliwe bardzo poważnym problemem, u podłoża którego rozwija się wiele chorób przewlekłych. Kluczowym elementem leczenia jest unikanie narażenia środowiskowego, jako największego  wyzwalacza stresu oksydacyjnego w organizmie. Kolejnym krokiem powinno być zadbanie o wzmocnienie naturalnych mechanizmów antyoksydacyjnych, poprzez wdrożenie  diety bogatej w warzywa, owoce a także przyprawy, wspartej niekiedy dodatkową suplementacją.

Piśmiennictwo:

  • https://www.foodforthebrain.org/media/229793/Oxidative_Stress_in_Autism__REVIEW_ARTICLE.pdf
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16430879
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16766163
  • http://austinpublishinggroup.com/pharmacology-therapeutics/fulltext/ajpt-v2-id1015.php
  • https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0928468006000538
  • https://www.autism.com/pro_research_oxidativestress
Please follow and like us:
0

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *